Τα Αισχύλεια, πολιτιστικός θεσμός της Ελευσίνας, που ξεκίνησαν το 1975, στα σαράντα τους έτη έχουν δημιουργήσει παράδοση. Μέσα από τα Αισχύλεια, κάθε καλοκαίρι, η πόλη εμβαπτίζεται στις πηγές της τέχνης. Η σύνδεση των δράσεων του παρόντος με χώρους που στο απώτατο παρελθόν τελούνταν ιερά μυστήρια και λατρείες και στο απώτερο παρελθόν τελούνταν εργασίες βιοπορισμού, οδηγεί σε μια ιδιαίτερη μέθεξη το νέο με το παλιό, και καθιστά τον κάθε συμμετέχοντα ενεργό μύστη.
Μουσική, θέατρο, εικαστικά, χορός, κινηματογράφος, εργαστήρια, συναντήσεις, ομιλίες, περίπατοι γίνονται το όχημα και ταυτόχρονα ο προορισμός για όποιον συμμετέχει στα ελευσινιακά δρώμενα, είτε ως δημιουργός είτε ως θεατής-ακροατής.
Η πόλη, έμψυχη και άψυχη, συνομιλεί με τις ιστορίες και τις μνήμες του παρελθόντος, διεκδικεί ξανά τον εαυτό της και το μέλλον της. Όπως η θεά Δήμητρα που κάθε έτος καθήμενη στην «αγέλαστο πέτρα» ανέμενε την κόρη της την Περσεφόνη από τον Άδη για να αναγεννηθεί η φύση, για να επανέλθει η ζωή, έτσι και τώρα η πόλη της Ελευσίνας, ως άλλη Δήμητρα, κάθε χρόνο αναμένει και διοργανώνει τα Αισχύλεια για να προσθέσει ψηφίδες έμπνευσης και αναγέννησης στους χώρους της, στους κατοίκους της, στους επισκέπτες της.

Νίκος Ξυδάκης αναπλ. Υπουργός Πολιτισμού

Το ταξίδι των Αισχυλείων.

Το ταξίδι των Αισχυλείων, του κορυφαίου πολιτιστικού θεσμού της Ελευσίνας, που ξε-κίνησε το «ξημέρωμα» της μεταπολίτευσης, συνεχίζεται αδιάλειπτα ως τις μέρες μας. Τα Αισχύλεια ταξιδεύοντας στο χρόνο δεν έπαψαν ποτέ να εξελίσσονται, να επεκτείνονται και να ωριμάζουν. Παράλληλα όμως ταξιδεύουν και στο χώρο, χαράσσοντας ενδιαφέρουσες διαδρομές στο χάρτη της πόλης που τα γέννησε. Η Ελευσίνα, σ' όλη τη διάρκεια του ταξιδιού αυτού, αγκάλιασε τo θεσμό και του πρόσφερε φιλόξενα τους ετερόκλητους και συνάμα εξαιρετικά ενδιαφέροντες χώρους που διαθέτει, παρέχοντας κάθε φορά κι ένα μοναδικής ομορφιάς σκηνικό πλαίσιο στις εκδηλώσεις του.
Η «γέννηση» του θεσμού πραγματοποιήθηκε στο μυστηριακό χώρο του Τελεστηρίου, στο λόφο του Αρχαιολογικού Χώρου, ενώ από την επόμενη κιόλας χρονιά τα Μεγάλα Προπύλαια αγκάλιασαν συνεχόμενα, για 25 περίπου χρόνια, τις εκδηλώσεις του. Σταδιακά οι χώροι που φιλοξένησαν εκδηλώσεις του θεσμού πολλαπλασιάστηκαν καθώς προστέθηκαν οι σημαντικότερες πλατείες της πόλης, το Δημαρχείο και μετέπειτα το Δημοτικό Μέγαρο, το Πνευματικό Κέντρο και η Λέσχη Πολιτισμού του Δήμου, ο Θερινός Κινηματογράφος της παραλίας και το Παλαιό Ελαιουργείο.
Όταν στο γύρισμα του αιώνα τα Αισχύλεια βρέθηκαν, λόγω κάποιων δυσμενών συγκυριών, χωρίς στέγη, στεγάστηκαν -προσωρινά μα πάντα φιλόξενα- στα ανενεργά λατομεία Ελευσίνας, πλάι στο Εργοτάξιο του Δήμου, και στη συνέχεια στο παλαιό εργοστάσιο «Κρόνος».
Από το 2006, το Παλαιό Ελαιουργείο καθιερώνεται ως ο κύριος χώρος διεξαγωγής των εκδηλώσεων του θεσμού, ενώ το Πολιτιστικό Κέντρο «Λεωνίδας Κανελλόπουλος» αναδεικνύεται σε έναν σημαντικό παράπλευρο χώρο του θεσμού.
Παρακολουθώντας το 40χρονο αυτό ταξίδι, συνειδητοποιεί κανείς πως τόσο ο Αρχαιολογικός Χώρος όσο και οι βιομηχανικοί χώροι που φιλοξένησαν τα Αισχύλεια επέδρασσαν έντονα στη διαμόρφωση της ταυτότητας του θεσμού και συνέβαλαν στην ιδιαιτερότητα και τη μοναδικότητα του. Ταυτόχρονα όμως συνειδητοποιεί πως και τα Αισχύλεια, με τη σειρά τους, διαμόρφωσαν το πολιτιστικό τοπίο της ίδιας της πόλης που τα γέννησε, χαρίζοντας της λίγη από τη λάμψη της αλλοτινής ακτινοβολίας της.

Με μεγάλη ικανοποίηση, το Ίδρυμα "Σκιρώνιο Μουσείο Πολυχρονόπουλου συμμετέχει στις εκδηλώσεις των Αισχύλείων 1988, ενός από τους σπουδαιότερους πολιτιστικούς θεσμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης στη χώρα μάς. Μας δίνεται η ευκαιρία να επικοινωνήσουμε με τους δημότες της Ελευσίνας σ' ένα περιβάλλον που τους είναι οικείο, φιλικό και καθημερινό.
Σ' αυτή την έκθεση συμμετέχουν 28 γλύπτες Έλληνες και ξένοι. Τα έργα τους παρουσιάζουν σύγχρονες τάσεις της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Μεγάλο μέρος αυτών των έργων αποτελούν τμήμα της συλλογής του Ιδρύματος η οποία προέρχεται από δωρεές των ίδιων των καλλιτεχνών, μετά από συμμετοχή τους στις έξι, έως τώρα, διεθνείς biennale γλυπτικής του Σκιρώνιου.
Αυτές οι biennale(εκθέσεις που πραγματοποιούνται κάθε 6ύο χρόνια από το 1977) αποτελούν γεγονός διεθνούς καλλιτεχνικής σημασίας, αφού γλύπτες από όλα τα μέρη της γης έρχονται και εργάζονται στο Σκιρώνιο Μουσείο και στο Σκιρώνιο Κέντρο Κηφισιάς, μέσα σ' ένα περιβάλλον ειδικά φτιαγμένα γι’ αυτούς.
Πέρα όμως από αυτές τις εκθέσεις, πέρα από τη λειτουργία των εργαστηριακών μας χώρων και την υποδοχή, όλο το χρόνο, επισκεπτών και καλλιτεχνών, πρέπει να αναφέρουμε και τους άλλους τομείς των εργασιών μας. Οργανώνουμε μικτές πολιτιστικές εκδηλώσεις συνδυάζοντας τες συχνά με γιορταστικές βραδυές, χορό, τραγούδι, μουσική στο Αμφιθέατρο του Σκιρώνιου. Τα σεμινάρια πάνω σε θέματα τέχνης, οι διαλέξεις, τα συμπόσια, εντάσσονται και αυτά στις δραστηριότητες του Ιδρύματος. Ενδεικτικά αναφέρουμε δύο. Το Μάϊο του 1984 το αρχαιολογικό, ιστορικό και λαογραφικό συμπόσιο με τίτλο "Τα Μέγαρο, από αρχαιολογική, ιστορική και λαογραφική πλευρά". Το δεύτερο, συμπόσιο ιστορικών και κριτικών τέχνης, έγινε τον Ιούνιο του 1985 στα πλαίσια των εκδηλώσεων "Αθήνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης" και είχε σαν θέμα "Η Ελλάδα Μεσογειακό Πρότυπο". Οι εργασίες του φιλοξενήθηκαν στην Ελληνο-αμερικανική Ένωση και στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Εκτός όμως από την προσφορά του στη σύγχρονη γλυπτική, το Σκιρώνιο οργανώνει επίσης εκθέσεις ζωγραφικής, χαρακτικής και κατασκευών. Η έκθεση του Νικόλα Κληρονόμου, που γίνεται παράλληλα στο Πνευματικό Κέντρο, εντάσσεται και αυτή στα πλαίσια των δραστηριοτήτων μας. Ο Νικόλας, αν και νέος 34 ετών, έχει ήδη στο βιογραφικό του πέντε ατομικές, σε σημαντικούς εκθεσιακούς χώρους της Αθήνας, και συμμετοχή σε είκοσι ομαδικές εκθέσεις. Απόφοιτος της Α.Σ.Κ.Τ. Αθηνών, διακρίθηκε αρκετές φορές στην πορεία των σπουδών του. Το 1984 έφυγε με υποτροφία για μεταπτυχιακές σπουδές στο Δ. Βερολίνο και το 1985 αποσπά από το Ι.Κ.Υ τρίχρονη υποτροφία για εκτέλεση ζωγραφικού έργου. Το 1986 πήρε μέρος στην. έκθεση Νέων δημιουργών του Σκιρώνιου και το 1987 συμμετείχε στην VI διεθνή biennale γλυπτικής η οποία περιείχε και εκθέσεις ζωγραφικής και κατασκευών.
Οι εκθέσεις αυτές που οργανώνει το Ίδρυμα "ΣΚΙΡΩΝΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΥ" σε συνεργασία με το Δήμο Ελευσίνας θα διαρκέσουν έως τις 8 Σεπτεμβρίου και είναι αφιερωμένες στη Χρυσή Ολυμπιάδα του 1996.

Α. Γ. ΒΟΡΔΟΣ