Αίθουσες “Kennedy” και “Χατζηκυριάκος Γκίκας”, Ελληνοαμερικανική Ένωση, Αθήνα, 13-27 Απριλίου 2005.

Διοργάνωση του Ιδρύματος «Σκιρώνειο Μουσείο Πολυχρονόπουλου», με πρωτοβουλία της Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθήνας.

Επιμέλεια: Ειρήνη Οράτη

Monoprint: μοναδικό, δηλαδή ένα μόνο αντίτυπο στην χαρακτική. Σαν όρος μοιάζει αυτοαναιρούμενος, αφού βασικό γνώρισμα της χαρακτικής είναι η δυνατότητα παραγωγής αντιτύπων. Όμως, το γεγονός ότι σήμερα πλέον η τέχνη της χαρακτικής έχει ανατρέψει τις περισσότερες από τις δεδομένες αντιλήψεις που την περιόριζαν ως τα μέσα του προηγούμενου αιώνα, την έχει απελευθερώσει και από την δέσμευση της δημιουργίας πανομοιότυπων αντιτύπων. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι καταργείται ή περιορίζεται η παραγωγή αντιτύπων (κάτι που θα ανέτρεπε την ίδια τη φύση της χαρακτικής) όμως τις τελευταίες δεκαετίες οι συνθήκες έχουν ωριμάσει τόσο, ώστε ένα χαρακτικό έργο να μπορεί σήμερα να λειτουργήσει και σαν αριθμούς σε μια σειρά, αλλά και σαν αριθμός μοναδικός.

Η έκθεση Monoprints συνδυάζει την παρουσία ενός ξένου καλλιτέχνη δίπλα σε μια ομάδα Eλλήνων χαρακτών κοινό ενδιαφέρον για το μόνοτυπο. Όλοι οι χαρακτήρες έχουν εμπεριστατωμένη γνώση των τεχνικών, οικειότητα με τις νέες τεχνολογίες και ενδιαφέρουν για τις νέες εκφραστικές διεξόδους. Ας συνυπολογίσουμε εδώ ότι η χαράκτες βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με τα εξής:
1. Με την ανάγκη δημιουργίας ενός “μοναδικού αντίτυπου”, δηλαδή μιας μοναδικής παραλλαγής ενός χαρακτικού, μπαίνουν συνειδητά στη διαδικασία παραγωγής ενός έργου μόνο.
2. Αυτή η μοναδική διαδικασία, δηλαδή η παραγωγή ενός αντιτύπου που τελικά δεν θα λειτουργήσει σαν αντίτυπο, οδηγεί το χαράκτη να επέμβει πολλαπλά πάνω στο ήδη τυπωμένο χαρτί ή στην πλάκα. Οι επεμβάσεις αυτές έχουν μεγάλο ενδιαφέρον αφού γίνονται με πειθαρχημένη ελευθερία: ο χαράκτης, όσο και να αισθάνεται απελευθερωμένος, σέβεται το κάθε υλικό, προβάλλοντας την υφή και την ιδιαιτερότητα του με κάθε τρόπο.

Τα έργα της έκθεσης αποδεικνύουν ακριβώς αυτό: λειτουργούν σαν μοναδικά έργα, αλλά οι λεπτομέρειές τους αποκαλύπτουν στοιχεία της δομής τους, καθώς και τις επάλληλες μεθόδους δουλειάς κάθε καλλιτέχνη.

Από την Ειρήνη Οράτη

Roberto Ciaccio - Έκθεση Monoprints: Darkness and Light,
Ατομική έκθεση, αίθουσα “Kennedy”.

Ο Roberto Ciaccio, με σπουδές φιλοσοφίας και μουσικής, αφήνει τις επιρροές τους να εκδηλώνονται στα κολάζ, στα μεταλλικά φύλλα, στα ζωγραφικά του έργα και στα μονότυπά του που τον απασχολούν από το 1999. Τέλεια. Υιοθετεί την καθαρή εικονιστική αφαίρεση και αναδιαρθρώνει το συμβατικό εικαστικό λεξιλόγιο, αποκαλύπτοντας τις διαδρομές του χρόνου μέσα στο χώρο.

Πέντε Έλληνες Χαράκτες - Έκθεση Monoprints Unicum
Ομαδική έκθεση, αίθουσα “Χατζηκυριάκος Γκίκας”.

Καλλιτέχνες:

Λεώνη Βιδάλη
Κυρίαρχος στα έργα της Λεώνης Βιδάλη είναι ο διάλογος μεταξύ της ίδιας και του χαρακτικού έργου στη διάρκεια της προετοιμασίας του, χρονικό διάστημα που θεωρεί και η ίδια ότι είναι η ουσιαστικότερη στιγμή δημιουργίας. Οι πλάκες από τσίγκο χαράζονται με οξυγραφία, ενώ χρησιμοποιούνται μόνο τα τρία βασικά χρώματα (κόκκινο, μπλε, κίτρινο). Τα αλλεπάλληλα τυπώματα παράγουν μοναδικές αποχρώσεις χωρίς το ένα χρώμα να αλλοιώνει το άλλο.

Μανώλης Γιανναδάκης
Ο Μανώλης Γιανναδάκης αντιμετωπίζει το μονότυπο μέσα από ένα διπλό πρίσμα που λειτουργεί αμφίδρομα: στο ένα πρίσμα ενυπάρχει η εμπειρία του στην ζωγραφική διαδικασία και το σχέδιο και στο άλλο η γνώση του πάνω στις τεχνικές και στην εκτύπωση ενός χαρακτικού. Η ελεύθερη χειρονομία της ζωγραφικής πράξεις δίνει διεξόδους στις αυστηρές συντεταγμένες της χάραξης και αντίστροφα.

Μαρίνα Μαραβελάκη
Η Μαρίνα Μαραβελάκη προσεγγίζει το σύγχρονο αστικό τοπίο δημιουργώντας μονότυπα με συνδυασμούς ετερόκλητων υλικών. Η οπτική της χαρακτηρίζεται από μια επιθετικότητα, ιδίως στην απόδοση της προοπτικής, καθώς και στην αυστηρή διαπραγμάτευση της δομικής υφής των κτιρίων – μνημείων, συμβόλων των σημερινών μεγαλουπόλεων.

Ξένης Σαχίνης
Ο Ξένης Σαχίνης θεωρεί δεδομένο ότι το χαρακτικό έχει πλέον αποδεσμευθεί από την υποχρέωση της αναπαραγωγής και χρησιμοποιεί το τυπωμένο χάρτη σαν στοιχείο-κλειδί μιας τρισδιάστατης σύνθεσης εισάγοντας το στοιχείο του χώρου. Χειρίζεται το χαρακτικό σαν μοναδικό αντικείμενο και όχι σαν αντίτυπο, καταργώντας κάθε στοιχείο αναγνωρισιμότητας του συμβατικού χαρακτικού (κυρίως την ένδειξη του αριθμού αντίτυπου) και το ενσωματώνει σε μία σύνθετη κατασκευή.

Βίκη Τσαλαματά
Ως τα τέλη της δεκαετίας του ’80 η Βίκυ Τσαλαματά έχει εξερευνήσει τις περισσότερες τεχνικές της χάραξης του χαλκού. Η εμπειρία της αυτή, ο χειρισμός των τεχνολογιών εκτύπωσης, καθώς και η παιδεία της την οδηγούν στην υπέρβαση του χαρακτικού. Αρνείται την λογική του αντιτύπου και επιμένει στο μοναδικό χαρακτικό έργο. Την απασχολεί η τρίτη διάσταση στην χαρακτική αλλά και η χειρονομία.